Właściwości antybakteryjne miedzi

Czy wiedzieliście, że miedź ma właściwości antybakteryjne? Już w starożytności – kilka tysięcy lat przed odkryciem patogenów i ich chorobotwórczych możliwości – stosowano miedź do celów leczniczych i higienicznych, np. oczyszczania wody pitnej oraz kuracji ran i wrzodów. Choć jest jednym z pierwszych metali poznanych przez ludzkość, wciąż zaskakuje – okazuje się, że potrafi unieszkodliwiać nawet tak groźne oraz lekooporne bakterie jak MRSA. Na powierzchniach miedzianych również SARS-COV -2 utrzymuje się bardzo krótko!

Zastosowanie miedzi kiedyś i dzisiaj

Nie ma przesady w twierdzeniu, że miedź przyczyniła się do rozwoju wielkich cywilizacji, a bez niej nie osiągnęlibyśmy, jako ludzkość, tak wiele! Jest w pełni przetwarzalna, odporna na korozję, wytrzymała, ciągliwa, skutecznie przewodzi prąd i ciepło, łatwo tworzy stopy. Coraz szerzej badane i chętniej wykorzystywane są jej właściwości bakteriobójcze i przeciwdrobnoustrojowe!

Jako europejski lider produkcji komponentów z miedzi możemy śmiało potwierdzić, że ona nas po prostu otacza. Dzisiaj, w związku z doświadczeniem pandemii SARS-CoV-2, ale też z coraz większym problemem, jakim jest rozprzestrzenianie się innych poważnych chorób infekcyjnych, miedź znajduje coraz szersze zastosowanie w ochronie zdrowia.

Bakteriobójcze właściwości miedzi

Faktem jest, że miedź i jej stopy mają właściwości bakteriobójcze – zauważono to już w starożytności. Choć wtedy jeszcze nikt nie słyszał o mikrobach, to używano miedzi zarówno do oczyszczania wody pitnej, jak i leczenia chorób, ran i stanów zapalnych.

Obecnie te właściwości miedzi wykorzystuje się m.in. w:

• środkach grzybobójczych,
• farbach przeciwporostowych,
• lekach zwalczających drobnoustroje,
• preparatach do higieny jamy ustnej,
• sprzęcie medycznym,
• środkach antyseptycznych.
• Właściwości bakteriobójcze miedzi potwierdzono licznymi badaniami, a świat nauki wciąż intensywnie testuje jej zdolność do unieszkodliwiania kolejnych patogenów. Miedź i jej stopy wykorzystuje się do ograniczania zakażeń w placówkach medycznych, w przetwórstwie spożywczym i w instalacjach HVAC.

Od pałeczek E.coli po gronkowca złocistego MRSA

Czysta miedź oraz jej stopy mają naturalne właściwości zabijania mikroorganizmów. Osiadający na powierzchni metalu lub stopu patogen – bakteria, wirus, grzyb – po prostu zostaje unieszkodliwiony. Na całym świecie prowadzone są badania mające wykazać, które konkretne patogeny i w jakim stopniu miedź niszczy. Obecnie mówi się m.in. o:

• pałeczkach E.coli,
• paciorkowcu,
• gronkowcu,
• gronkowcu złocistym – MRSA,
• wirusie grypy typu A.

Podczas pandemii SARS-CoV-2 zbadano także czas, przez jaki wirus COVID-19 może się utrzymywać na powierzchniach. Okazuje się, że na miedzi koronawirus jest obecny tylko przez 4 godziny, a na plastiku i stali nawet do 3 dni!

Zastosowanie miedzi na powierzchniach dotykowych

Mikroby na powierzchniach nieożywionych mogą przetrwać długi czas. Wystarczy pojedyncze, szybkie dotknięcie, aby umożliwić im dostanie się do ludzkiego organizmu. Problem jest szczególnie dotkliwy w szpitalach i innych placówkach medycznych, których pacjenci mają osłabioną odporność, przez co są bardziej podatni na zakażenie. Powierzchnie takie jak blaty, klamki, włączniki światła, poręcze, stojaki na kroplówki czy wózki są stale zanieczyszczone bakteriami, w tym MRSA – odpornym na metycylinę szczepem gronkowca.

Podstawowe środki zapobiegające zarażeniom – dezynfekcja i mycie rąk – bywają często lekceważone i nie są wystarczające. Dlatego od pewnego czasu, w ośrodkach ochrony zdrowia na całym świecie wyposażenie medyczne jest zastępowane nowym – wykonanym z miedzi i jej stopów.

Już w 2008 roku amerykańska EPA – Agencja Ochrony Środowiska – zezwoliła na rejestrację szeregu stopów miedzi jako tzw. materiałów przeciwdrobnoustrojowych (stopy miedzi są jedynym materiałem stałym za taki uznanym). Nadzorowane przez EPA testy wykazują, że miedź, w ciągu dwóch godzin, zabija powyżej 99,9% bakterii chorobotwórczych na powierzchniach regularnie czyszczonych.

EPA zaznacza też, że poza ośrodkami medycznymi miedź przeciwdrobnoustrojowa może być z powodzeniem stosowana również w budynkach publicznych i w mieszkalnictwie.

Właściwości miedzi w epidemicznej rzeczywistości

Epidemia COVID-19 zrewolucjonizowała nasz świat! Wprawdzie epidemie nie są niczym nowym dla ludzkości, ale sytuacja, z którą przyszło nam się mierzyć obecnie, jest dla nas ogromnym wyzwaniem. Choć nauczyliśmy się ograniczać rozprzestrzenianie wirusów i bakterii, opracowując leki, szczepionki i standardy higieny, to wywoływane przez nie choroby nadal zabierają życie setek tysięcy ludzi na całym świecie. Zastosowanie miedzi oraz jej stopów na powierzchniach dotykowych (przede wszystkim ogólnodostępnych) razem z szeroko zakrojonym programem promowania właściwych zasad higieny, może sprawić, że ryzyko transmisji infekcji się zmniejszy, a wraz z nim rozwój szczepów lekoopornych bakterii oraz oczywiście liczba zachorowań.

Zastosowanie miedzi w instalacjach HVAC

Powierzchnie dotykowe są ogromnym siedliskiem bakterii i grzybów, ale nie jedynym – są nim też ciemne i wilgotne zakamarki instalacji HVAC (wentylacyjnych, klimatyzacyjnych i ciepłowniczych), które wykorzystuje się powszechnie w domach, szkołach, biurach, galeriach handlowych – w całym budownictwie.

Aluminiowe czy stalowe komponenty nie mają właściwości bakteriobójczych. I choć instalacje HVAC muszą być regularnie czyszczone, to może nie wystarczać. Badania pokazują, że takim groźnym siedliskiem patogenów są już same wymienniki ciepła i zwoje chłodzące. Wstępne testy, przeprowadzane m.in. w ośrodkach uniwersyteckich, wykazują, że także na elementach instalacji HVAC miedź może zmniejszać obciążenie bakteryjne i grzybicze o ponad 99%!

Miedź – ten najdłużej służący ludzkości metal – może skutecznie chronić ludzi przed chorobami zakaźnymi, będąc wykorzystywana na metalowych powierzchniach całego świata! Jako producent podzespołów oraz elementów z miedzi i aluminium jesteśmy dumni z tego, że nasze komponenty miedziane mogą realnie pomóc stworzyć bezpieczniejszą rzeczywistość!

Miedź – właściwości i zastosowanie w starożytnym Egipcie

Miedź odgrywała ogromną rolę w starożytnym Egipcie, gdzie jej właściwości bakteriobójcze wykorzystywano na długo przed odkryciem drobnoustrojów. Egipcjanie stosowali miedziane naczynia do przechowywania wody pitnej, ponieważ zauważyli, że woda przechowywana w miedzi nie psuje się i dłużej zachowuje świeżość. Metal ten używany był również w leczeniu ran – proszek miedziany nanoszono na skaleczenia i owrzodzenia, co przyspieszało gojenie i zapobiegało infekcjom. To jeden z najstarszych przykładów praktycznego wykorzystania właściwości antybakteryjnych miedzi w historii medycyny.

Miedź jako antybiotyk

Na wiele stuleci przed wynalezieniem antybiotyków, miedź była naturalnym środkiem chroniącym przed infekcjami. Jej działanie polega na uszkadzaniu błon komórkowych mikroorganizmów i dezaktywacji enzymów niezbędnych do ich życia. W efekcie bakterie i wirusy nie są w stanie przetrwać na powierzchniach miedzianych. Współczesne badania potwierdzają, że miedź niszczy m.in. pałeczki E.coli, gronkowca złocistego czy paciorkowca. Dzięki temu jest nazywana naturalnym antybiotykiem w walce z patogenami, a jej zastosowanie znajduje uzasadnienie w medycynie, farmacji i higienie codziennej.

Miedź w organizmie człowieka

Miedź nie tylko chroni nas z zewnątrz, ale odgrywa też ważną rolę wewnątrz organizmu człowieka. Jest niezbędnym mikroelementem, uczestniczącym w procesach metabolicznych, produkcji czerwonych krwinek, syntezie kolagenu oraz prawidłowym funkcjonowaniu układu nerwowego i odpornościowego. Jej właściwości antybakteryjne wspierają naturalną barierę organizmu, wzmacniając odporność na infekcje. Niedobór miedzi może prowadzić do problemów zdrowotnych, w tym osłabienia układu immunologicznego, dlatego pierwiastek ten ma istotne znaczenie dla utrzymania równowagi biologicznej.

Miedziane sztućce, naczynia i biżuteria

Miedź od wieków stosowana była do wyrobu sztućców, naczyń i biżuterii – nie tylko ze względu na swoje walory estetyczne, ale także właściwości antybakteryjne. Naczynia z miedzi skutecznie ograniczały namnażanie się bakterii w żywności i wodzie, co chroniło przed zatruciami pokarmowymi. Do dziś w wielu kulturach używa się miedzianych kubków i garnków w celach zdrowotnych. Biżuteria miedziana również miała przypisywane właściwości prozdrowotne – wierzono, że kontakt skóry z miedzią wspiera odporność organizmu i chroni przed infekcjami. Współcześnie moda na powrót do naturalnych rozwiązań sprawia, że miedź w takich zastosowaniach odzyskuje popularność, zwłaszcza tam, gdzie liczy się higiena i ochrona zdrowia.