Właściwości antybakteryjne miedzi

Czy wiedzieliście, że miedź ma właściwości antybakteryjne? Już w starożytności – kilka tysięcy lat przed odkryciem patogenów i ich chorobotwórczych możliwości – stosowano miedź do celów leczniczych i higienicznych, np. oczyszczania wody pitnej oraz kuracji ran i wrzodów. Choć jest jednym z pierwszych metali poznanych przez ludzkość, wciąż zaskakuje – okazuje się, że potrafi unieszkodliwiać nawet tak groźne oraz lekooporne bakterie jak MRSA. Na powierzchniach miedzianych również SARS-COV -2 utrzymuje się bardzo krótko!

 

Zastosowanie miedzi kiedyś i dzisiaj

Nie ma przesady w twierdzeniu, że miedź przyczyniła się do rozwoju wielkich cywilizacji, a bez niej nie osiągnęlibyśmy, jako ludzkość, tak wiele! Jest w pełni przetwarzalna, odporna na korozję, wytrzymała, ciągliwa, skutecznie przewodzi prąd i ciepło, łatwo tworzy stopy. Coraz szerzej badane i chętniej wykorzystywane są jej właściwości bakteriobójcze i przeciwdrobnoustrojowe!

Jako europejski lider produkcji komponentów z miedzi możemy śmiało potwierdzić, że ona nas po prostu otacza.

Dzisiaj, w związku z doświadczeniem pandemii SARS-CoV-2, ale też z coraz większym problemem, jakim jest rozprzestrzenianie się innych poważnych chorób infekcyjnych, miedź znajduje coraz szersze zastosowanie w ochronie zdrowia.

 

Bakteriobójcze właściwości miedzi

Faktem jest, że miedź i jej stopy mają właściwości bakteriobójcze – zauważono to już w starożytności. Choć wtedy jeszcze nikt nie słyszał o mikrobach, to używano miedzi zarówno do oczyszczania wody pitnej, jak i leczenia chorób, ran i stanów zapalnych.

Obecnie te właściwości miedzi wykorzystuje się m.in. w:

  • środkach grzybobójczych,
  • farbach przeciwporostowych,
  • lekach zwalczających drobnoustroje,
  • preparatach do higieny jamy ustnej,
  • sprzęcie medycznym,
  • środkach antyseptycznych.

Właściwości bakteriobójcze miedzi potwierdzono licznymi badaniami, a świat nauki wciąż intensywnie testuje jej zdolność do unieszkodliwiania kolejnych patogenów. Miedź i jej stopy wykorzystuje się do ograniczania zakażeń w placówkach medycznych, w przetwórstwie spożywczym i w instalacjach HVAC.

 

Od pałeczek E.coli po gronkowca złocistego MRSA

Czysta miedź oraz jej stopy mają naturalne właściwości zabijania mikroorganizmów. Osiadający na powierzchni metalu lub stopu patogen – bakteria, wirus, grzyb – po prostu zostaje unieszkodliwiony. Na całym świecie prowadzone są badania mające wykazać, które konkretne patogeny i w jakim stopniu miedź niszczy. Obecnie mówi się m.in. o:

  • pałeczkach E.coli,
  • paciorkowcu,
  • gronkowcu,
  • gronkowcu złocistym – MRSA,
  • wirusie grypy typu A.

Podczas pandemii SARS-CoV-2 zbadano także czas, przez jaki wirus COVID-19 może się utrzymywać na powierzchniach. Okazuje się, że na miedzi koronawirus jest obecny tylko przez 4 godziny, a na plastiku i stali nawet do 3 dni!

 

Zastosowanie miedzi na powierzchniach dotykowych

Mikroby na powierzchniach nieożywionych mogą przetrwać długi czas. Wystarczy pojedyncze, szybkie dotknięcie, aby umożliwić im dostanie się do ludzkiego organizmu. Problem jest szczególnie dotkliwy w szpitalach i innych placówkach medycznych, których pacjenci mają osłabioną odporność, przez co są bardziej podatni na zakażenie. Powierzchnie takie jak blaty, klamki, włączniki światła, poręcze, stojaki na kroplówki czy wózki są stale zanieczyszczone bakteriami, w tym MRSA – odpornym na metycylinę szczepem gronkowca.

Podstawowe środki zapobiegające zarażeniom – dezynfekcja i mycie rąk – bywają często lekceważone i nie są wystarczające. Dlatego od pewnego czasu, w ośrodkach ochrony zdrowia na całym świecie wyposażenie medyczne jest zastępowane nowym – wykonanym z miedzi i jej stopów.

Już w 2008 roku amerykańska EPA – Agencja Ochrony Środowiska – zezwoliła na rejestrację szeregu stopów miedzi jako tzw. materiałów przeciwdrobnoustrojowych (stopy miedzi są jedynym materiałem stałym za taki uznanym). Nadzorowane przez EPA testy wykazują, że miedź, w ciągu dwóch godzin, zabija powyżej 99,9% bakterii chorobotwórczych na powierzchniach regularnie czyszczonych.

EPA zaznacza też, że poza ośrodkami medycznymi miedź przeciwdrobnoustrojowa może być z powodzeniem stosowana również w budynkach publicznych i w mieszkalnictwie.

Właściwości miedzi w epidemicznej rzeczywistości

Epidemia COVID-19 zrewolucjonizowałą nasz świat! Wprawdzie epidemie nie są niczym nowym dla ludzkości, ale sytuacja, z którą przyszło nam się mierzyć obecnie, jest dla nas ogromnym wyzwaniem.

Choć nauczyliśmy się ograniczać rozprzestrzenianie wirusów i bakterii, opracowując leki, szczepionki i standardy higieny, to wywoływane przez nie choroby nadal zabierają życie setek tysięcy ludzi na całym świecie. Zastosowanie miedzi oraz jej stopów na powierzchniach dotykowych (przede wszystkim ogólnodostępnych) razem z szeroko zakrojonym programem promowania właściwych zasad higieny, może sprawić, że ryzyko transmisji infekcji się zmniejszy, a wraz z nim rozwój szczepów lekoopornych bakterii oraz oczywiście liczba zachorowań.

 

Zastosowanie miedzi w instalacjach HVAC

Powierzchnie dotykowe są ogromnym siedliskiem bakterii i grzybów, ale nie jedynym – są nim też ciemne i wilgotne zakamarki instalacji HVAC (wentylacyjnych, klimatyzacyjnych i ciepłowniczych), które wykorzystuje się powszechnie w domach, szkołach, biurach, galeriach handlowych – w całym budownictwie.

Aluminiowe czy stalowe komponenty nie mają właściwości bakteriobójczych. I choć instalacje HVAC muszą być regularnie czyszczone, to może nie wystarczać. Badania pokazują, że takim groźnym siedliskiem patogenów są już same wymienniki ciepła i zwoje chłodzące. Wstępne testy, przeprowadzane m.in. w ośrodkach uniwersyteckich, wykazują, że także na elementach instalacji HVAC miedź może zmniejszać obciążenie bakteryjne i grzybicze o ponad 99%!

Miedź – ten najdłużej służący ludzkości metal – może skutecznie chronić ludzi przed chorobami zakaźnymi, będąc wykorzystywana na metalowych powierzchniach całego świata! W Electris jesteśmy dumni z tego, że nasze komponenty miedziane mogą realnie pomóc stworzyć bezpieczniejszą rzeczywistość!

 

Podsumowanie:

Jakie właściwości prozdrowotne ma miedź?

Właściwości lecznicze miedzi są znane od starożytności, za jej pomocą leczyło się np. rany. Dziś dużo mówi się o przeciwdrobnoustrojowym działaniu miedzi, czyli o jej zdolności do unieszkodliwiania patogenów. Okazuje się, że zastosowanie miedzi na powierzchniach dotykowych, w przetwórstwie żywności oraz w instalacjach HVAC może realnie obniżyć ryzyko rozprzestrzeniania się wielu infekcji.

Czy właściwości prozdrowotne mają też stopy miedzi, np. mosiądz?

Właściwości zdrowotne, wyrażające się zdolnością do zabijania patogenów, ma nie tylko miedź, ale też szereg jej stopów – w tym mosiądz, który stosuje się w ośrodkach medycznych do powlekania np. stojaków na kroplówki czy rusztowań łóżek.

Jak długo wirus COVID-19 utrzymuje się na powierzchni miedzi?

Na powierzchni miedzianej wirus COVID-19 utrzymuje się tylko do 4 godzin. Dla porównania na plastiku i stali może być obecny nawet przez 3 dni. Stosowanie miedzi na ogólnodostępnych powierzchniach dotykowych może realnie pomóc ograniczyć rozprzestrzenianie się epidemii.

Materiały źródłowe:

A.K. Kierzkowska, Właściwości i zastosowanie miedzi przeciwdrobnoustrojowej w zapobieganiu zakażeniom szpitalnym w placówkach medycznych [w:] „Medycyna doświadczalna i mikrobiologia”, 2018, s. 83-90, dostęp online (22.11.2021): http://www.medmikro.org/files/peissues/MDiM_1_2018_srodek.pdf#page=83

czytaj więcej